Wszystkie treści, posortowane i przefiltrowane. 17 artykułów.
HRV (zmienność rytmu serca) to różnice w odstępach między kolejnymi uderzeniami serca, mierzone w milisekundach. Wyższa zmienność w spoczynku zwykle oznacza większy wpływ układu przywspółczulnego. Jednej normy nie ma: w przeglądzie 44 badań średnie RMSSD w krótkim, około 5-minutowym pomiarze wynosiło 42 ms, a średnie z poszczególnych badań wahały się od 19 do 75 ms.
Czytaj więcej →
Regeneracja po treningu siłowym to czas, w którym organizm odbudowuje się po wysiłku i dopiero wtedy robi postęp. Przy silnej bolesności mięśni po treningu przegląd w Sports Medicine zaleca 1-2 dni lżejszego wysiłku. Przetrenowanie to coś innego: według konsensusu ECSS i ACSM to przedłużona nieprawidłowa adaptacja, w której spadek formy, zmęczenie i zaburzenia nastroju utrzymują się, a rozpoznanie wymaga wykluczenia innych przyczyn.
Czytaj więcej →
W badaniu na prawie 20 tysiącach osób próg dobrego samopoczucia zaczynał się dopiero od 120 minut kontaktu z przyrodą tygodniowo. Poniżej tej dawki różnicy nie było, powyżej 300 minut korzyść przestawała rosnąć.
Czytaj więcej →
W randomizowanym badaniu SMILES remisję po dwunastu tygodniach osiągnęło 32,3 procent osób ze wsparciem dietetycznym wobec 8 procent w grupie kontrolnej. Próba liczyła 67 osób, więc wniosek jest mocniejszy, niż sugerują sceptycy, i słabszy, niż głoszą nagłówki.
Czytaj więcej →
Trening podnosi kortyzol dopiero od pewnej intensywności. W badaniu Hill i in. (2008) 30 minut wysiłku przy 40 procentach VO2max nie podniosło istotnie kortyzolu, a te same 30 minut przy 80 procentach podniosło go średnio o 83 procent. Rada „idź pobiegać, rozładujesz stres” działa więc tylko przy odpowiedniej dawce.
Czytaj więcej →
Ergotioneina, witamina D2 z promieni UV, beta-glukany, reishi i soplówka. Przegląd tego, co w grzybach ma pokrycie w badaniach, czego nie ma, i dlaczego kapelusze podgrzybków to osobny problem.
Czytaj więcej →
Już jedna nieprzespana noc ma mierzalne skutki dla emocji: w badaniu z użyciem rezonansu magnetycznego ciało migdałowate osób pozbawionych snu reagowało na przykre obrazy wyraźnie silniej, a jego połączenie z korą przedczołową słabło. To nie kwestia charakteru, tylko hamulca, który po takiej nocy traci moc.
Czytaj więcej →
Dziewięćdziesiąt procent serotoniny powstaje w jelitach. Bakterie produkują GABA, dopaminę i kwasy krótkołańcuchowe, które przez nerw błędny zmieniają pracę mózgu. To nie metafora, to neuroanatomia.
Czytaj więcej →
Aktywność fizyczna zmniejsza objawy depresji w średnim stopniu: przegląd 97 przeglądów systematycznych (1039 badań, 128 119 osób) w British Journal of Sports Medicine podał medianę efektu -0,43, przy czym 77 z tych przeglądów miało krytycznie niską jakość. Autorzy uznali ruch za podstawowy element postępowania w depresji; przy nasilonych objawach nie zastępuje on konsultacji z lekarzem.
Czytaj więcej →
Układ glimfatyczny to sieć przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego, która usuwa z mózgu produkty przemiany materii. W badaniu na myszach z 2013 roku przestrzeń międzykomórkowa mózgu powiększała się we śnie o około 60 procent, a usuwanie beta-amyloidu przyspieszało. U ludzi dowody są mniej bezpośrednie.
Czytaj więcej →
Dieta MIND łączy dietę śródziemnomorską i DASH z naciskiem na zielone warzywa liściaste i jagody. W badaniu obserwacyjnym najwyższe przestrzeganie MIND wiązało się z o 53 procent niższym ryzykiem choroby Alzheimera, ale w randomizowanym badaniu w NEJM (2023, 604 osoby, 3 lata) poprawa funkcji poznawczych była podobna w grupie MIND i w grupie kontrolnej.
Czytaj więcej →
Teoria poliwagalna Stephena Porgesa, opublikowana w 1995 roku w czasopiśmie Psychophysiology, przypisuje dwóm głównym jądrom nerwu błędnego w pniu mózgu różne funkcje w regulacji serca i zachowania. Ma zwolenników i krytyków; poniżej oddzielamy to, co o nerwie błędnym jest udowodnione, od tego, co warto traktować z dystansem, i pokazujemy ćwiczenia oddechowe z podstawami w badaniach.
Czytaj więcej →
Morsowanie i zimny prysznic mają mniej udowodnionych zalet, niż obiecują media społecznościowe, ale kilka jest realnych. W randomizowanym badaniu z Holandii (3018 osób) 30-90 sekund zimnej wody na końcu ciepłego prysznica przez 30 dni dało o 29 procent mniej zgłaszanej nieobecności chorobowej w pracy, choć nie mniej dni choroby. Poniżej: co jest udokumentowane, komu zimna woda szkodzi i jak zacząć.
Czytaj więcej →
INTERHEART (52 kraje, 24 767 osób): chroniczny stres podnosił ryzyko zawału ponad dwukrotnie, silniej niż otyłość. Tawakol w 'Lancet' 2017 pokazał drogę: ciało migdałowate → szpik kostny → arterie. Mechanizm jest neurologicznie spójny.
Czytaj więcej →
Holt-Lunstad: jakość więzi społecznych chroni przed śmiercią silniej niż rzucenie palenia. Walker: noc nieprzespana to noc straconego zdrowia. Singh: ćwiczenia mocniej redukują depresję niż większość leków. Cztery interwencje, których siła jest niedoceniana.
Czytaj więcej →
Według EFSA zdrowy dorosły może przyjąć do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł, a kobieta w ciąży lub karmiąca do 200 mg. Przegląd parasolowy w BMJ (Poole i in., 2017) wiąże 3-4 filiżanki kawy dziennie z najniższym ryzykiem zgonu, ale to głównie dane obserwacyjne. Pojedyncza dawka 100 mg kofeiny blisko pory snu może u części dorosłych wpływać na długość i przebieg snu.
Czytaj więcej →
Pięć pomiarów zdrowia można zrobić w domu w mniej niż dwadzieścia minut: zmienność rytmu serca (HRV), ciśnienie tętnicze, stosunek talii do wzrostu, jakość snu (PSQI) i poziom stresu (PSS-10). Żaden z nich nie zastępuje badań u lekarza, ale razem pokazują, od czego warto zacząć.
Czytaj więcej →Brak artykułów spełniających kryteria.
